FİRMALARIN YURT DIŞI KAYNAKLI DÖVİZLERİNİN TÜRK LİRASINA DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÖNEM HAKKINDA BİLGİ NOTU
Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11) (“Değişiklik Tebliği”), 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Değişiklik Tebliği ile firmalara sağlanan %2 oranındaki döviz dönüşüm desteği korunurken, destekten yararlanma şartları, satış ve destek üst limitleri, inceleme usulleri ile gerçeğe aykırı beyan ve usulsüz kullanıma ilişkin yaptırımlar kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmiştir.
Aşağıda Değişiklik Tebliği ile getirilen başlıca düzenlemeler, firmalar ve aracı bankalar bakımından dikkate alınarak özetlenmiştir.
Döviz Dönüşüm Desteğinin Şartları
Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini aracı banka vasıtasıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (“TCMB”) satmaları sırasında talepte bulunmaları ve TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyonu oranını aşmamaları kaydıyla, dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilen tutarın %2’si oranında döviz dönüşüm desteği ödenmeye devam edilecektir.
Dönüşüm kuru, dövizin TCMB’ye satıldığı gün TCMB tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre ilan edilen döviz alış kuru olarak tanımlanmıştır. Satılan dövizin yurt dışı kaynaklı olduğunun tespiti aracı banka tarafından yapılacak; firmalar ise destekten yararlanmadan önce döviz pozisyonu oranlarının belirlenen sınırı aşmadığını aracı bankaya tevsik edecektir.
TCMB’ye satılan dövizlerin hiçbir şekilde iade edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle destek talebinin daha sonra reddedilmesi veya firmanın gerekli bilgi ve belgeleri sunmaması, gerçekleştirilmiş döviz satışının geri alınmasına imkân vermeyecektir.
Satış ve Destek Tutarlarına İlişkin Üst Limitler
TCMB, firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarlarına veya alabilecekleri destek tutarlarına üst limit getirebilecektir. Döviz satışına ilişkin üst limitler; firma kârlılığı ile işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarları dikkate alınarak TCMB’nin belirleyeceği yöntemle hesaplanacaktır.
Belirlenen üst limitleri aşan firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri karşılanmayacaktır. Dolayısıyla firmaların yalnızca döviz pozisyon oranını değil, TCMB’nin uygulama talimatlarıyla belirleyeceği firma bazlı limitleri de başvuru öncesinde kontrol etmeleri gerekecektir.
Aracılı İhracatta Tedarikçi Firma Lehine Destek
Aracılı ihracat sözleşmeleri kapsamında Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılar tarafından yurda getirilen dövizler, bu firmalara ürün tedarik eden firmalar adına satılabilecektir.
Bu durumda döviz pozisyon oranına ilişkin tevsik tedarikçi firma tarafından yapılacak; destek tutarı aracı banka tarafından doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacaktır. Tebliğin uygulanması bakımından döviz satışının tedarikçi firma tarafından yapıldığı kabul edilecektir.
Gerçeğe Aykırı Beyan ve Usulsüz Kullanım
Döviz pozisyon oranına ilişkin bildirimin gerçeğe aykırı olduğunun veya destekten usulsüz, amaca aykırı ya da gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunularak yararlanıldığının tespiti halinde, ödenen destek tutarı ilgili dönem boyunca oluşan kur farkı ilave edilerek geri alınacaktır.
Bu tutara ayrıca desteğin ödendiği tarihten tespit tarihine kadar, tespit tarihinde geçerli olan TCMB’nin ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden faiz uygulanacaktır. Tahsilat aracı bankalar tarafından yapılarak TCMB’ye aktarılacaktır.
İhlalde bulunan firmanın döviz dönüşüm desteği talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, ihlal tutarı ve tekerrür durumu dikkate alınarak TCMB’nin belirleyeceği süre boyunca kabul edilmeyecektir. Ayrıca ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına TCMB tarafından karar verilebilecektir.
Yaptırımların Kontrol İlişkisi İçindeki Firmalara Yayılması
Değişiklik Tebliği ile “firma kontrolü” doğrudan veya dolaylı olarak bir firmada en az %50 hisseye, oy hakkına, yönetim kurulu üyelerinin en az %50’sini seçme hakkına veya yönetim kurulu üyelerinin en az %50’sine sahip olma hali olarak tanımlanmıştır.
İhlal nedeniyle hesaplanan tutar tamamen ödeninceye kadar; ihlalde bulunan firmanın kontrol ettiği firmaların, bu firmayı kontrol eden firmaların ve firmayı kontrol eden gerçek veya tüzel kişilerin kontrol ettiği diğer firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri de kabul edilmeyecektir.
Bu düzenleme, tek bir şirket nezdindeki aykırılığın aynı kontrol yapısı içindeki diğer şirketlerin TCMB destek ve kredi imkânlarına erişimini de etkileyebilmesi nedeniyle, grup şirketleri bakımından merkezi ve bütüncül bir uyum kontrolünü gerekli kılmaktadır.
Aracı Bankaların Yükümlülükleri
Aracı bankalar şüpheli döviz dönüşüm desteği işlemlerini TCMB’ye bildirmek ve TCMB tarafından hesaplanarak kendilerine bildirilen tutarın bir ay içinde TCMB’ye aktarılması için gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlüdür.
Bildirilen tutarın bir ay içinde aktarılmaması halinde TCMB, ilgili tutarı aracı bankanın TCMB nezdindeki hesaplarından re’sen tahsil edebilecektir. Aracı bankalar ayrıca destek işlemleri için TCMB tarafından belirlenecek azami oranı aşmamak üzere komisyon alabilecektir.
İnceleme ve Denetim Rejimi
TCMB, firmalardan belirleyeceği bilgi ve belgelerin aracı bankaya veya doğrudan kendisine sunulmasını isteyebilecektir. Talep edilen bilgi ve belgeleri sunmayan firmaların destek talepleri kabul edilmeyecek; döviz satışı yapılmışsa satılan döviz iade edilmeyecektir.
TCMB, sunulan veya diğer kaynaklardan edinilen bilgi ve belgeler üzerinden şüpheli ya da gerekli gördüğü firmaları incelemeye alabilecek; incelemeyi kendisi yapabileceği gibi aracı bankaya da yaptırabilecektir. İnceleme süresince firmaya destek ödenmeyecektir.
İnceleme sonucunda usulsüzlük, gerçeğe aykırı beyan veya amaca aykırı kullanım tespit edilirse destek talebi reddedilecek ve geri alma ile diğer yaptırımlar uygulanacaktır. Aykırılık tespit edilmemesi halinde destek talebi incelemenin sonuçlandığı tarihten itibaren kabul edilecektir.
Geçiş Hükümleri ve Yürürlük
Döviz dönüşüm desteği uygulamasının süresi 31 Temmuz 2026’dan 31 Ocak 2027’ye uzatılmıştır. Bununla birlikte bu değişiklik, Değişiklik Tebliği’nin yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Değişiklik Tebliği’nin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş döviz almama taahhütlerinin ihlali bakımından yürürlükten kaldırılan eski hükümler uygulanmaya devam edecektir. Önceden gerçekleşen usulsüz yararlanma veya gerçeğe aykırı beyanlar bakımından ise firmaların destek ve TCMB kaynaklı kredi talepleri, TCMB’nin belirleyeceği süre boyunca kabul edilmeyecektir.
Uygulama süresini 31 Ocak 2027’ye uzatan hüküm 1 Ağustos 2026 tarihinde; diğer değişiklikler ise 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Değerlendirme ve Sonuç
Değişiklik Tebliği, %2 oranındaki dönüşüm desteğini sürdürmekle birlikte, destek mekanizmasını firma özelinde mali göstergeler, döviz pozisyonu, kontrol ilişkileri ve kapsamlı belge denetimi üzerinden daha sıkı bir uyum rejimine bağlamaktadır.
Özellikle yaptırımların aynı kontrol yapısı içindeki diğer firmalara yayılması, kur farkı ve yüksek gecelik borç verme faizi üzerinden geri alma işleminin gerçekleştirilmesi ve TCMB kaynaklı kredilere erişimin sınırlandırılması, başvuruların yalnızca işlemi yapan şirket düzeyinde değerlendirilmesini yetersiz hale getirmektedir.
Bu çerçevede destekten yararlanmayı planlayan firmaların, döviz pozisyon oranlarını, firma özelinde üst limitlerini, dövizin yurt dışı kaynağını gösteren belgeleri ve grup içi kontrol yapılarını başvuru öncesinde teyit etmeleri; aracı bankaya sunulan beyan ve belgeler bakımından denetlenebilir bir kayıt düzeni oluşturmaları önem taşımaktadır.
Konuyla ilgili herhangi bir sorunuz olması halinde bizimle temasa geçebilirsiniz.
NEW PHASE IN THE FX CONVERSION SUPPORT SCHEME FOR COMPANIES
The Communiqué Amending the Communiqué on Supporting the Conversion of Companies’ Foreign-Sourced Foreign Currency into Turkish Lira (No. 2023/5) (Communiqué No. 2026/11) (the "Amending Communiqué") was published in the Official Gazette dated 1 August 2026 and numbered 33327.
While maintaining the 2% foreign currency conversion support available to companies, the Amending Communiqué substantially revises the conditions for benefiting from the support scheme, the upper limits applicable to foreign currency sales and support amounts, the review and audit procedures, and the sanctions applicable in cases of false declarations or improper use.
The principal amendments introduced by the Amending Communiqué are summarised below, together with their practical implications for companies and intermediary banks.
Conditions for Benefiting from the FX Conversion Support
Companies will continue to receive support equal to 2% of the amount converted into Turkish lira, provided that they request the support when selling their foreign currency proceeds originating from abroad to the Central Bank of the Republic of Türkiye ("CBRT") through an intermediary bank and do not exceed the foreign exchange position ratio to be determined by the CBRT.
The conversion rate is defined as the foreign exchange buying rate announced by the CBRT, in accordance with the procedures and principles to be determined by the CBRT, on the date the relevant foreign currency is sold. The intermediary bank will determine whether the foreign currency qualifies as foreign-sourced, while companies must demonstrate to the intermediary bank that their foreign exchange position ratio remains below the prescribed threshold before benefiting from the support.
The Amending Communiqué also expressly provides that foreign currency sold to the CBRT may not be returned under any circumstances. Accordingly, if a support application is subsequently rejected or the company fails to submit the required information and documentation, the completed foreign currency sale cannot be reversed.
Upper Limits on FX Sales and Support Amounts
The CBRT may impose upper limits on both the amount of foreign currency that companies may sell under the support scheme and the amount of support they may receive.
The applicable foreign currency sale limits will be determined by the CBRT based on a methodology taking into account company profitability and labour costs as indicators of value added.
Support applications submitted by companies exceeding the applicable limits will not be accepted. Companies should therefore verify, before applying, not only their foreign exchange position ratios but also any company-specific limits introduced through the CBRT's implementation guidelines.
Support for Supplier Companies in Intermediated Export Transactions
Under intermediated export arrangements, foreign currency brought into Türkiye by Foreign Trade Capital Companies, Sectoral Foreign Trade Companies and other intermediary exporters may be sold on behalf of supplier companies.
In such cases, compliance with the foreign exchange position ratio must be demonstrated by the supplier company, while the intermediary bank will transfer the support amount directly to the supplier company's account.
For the purposes of the Amending Communiqué, the foreign currency sale will be deemed to have been carried out by the supplier company.
False Declarations and Improper Use
Where it is determined that the declaration regarding the foreign exchange position ratio is inaccurate, or that support has been obtained through false information or documentation or otherwise used improperly or contrary to its intended purpose, the support amount will be recovered together with the relevant foreign exchange difference accrued during the applicable period.
Interest will also accrue from the payment date until the date of determination at the highest overnight lending rate announced by the CBRT and applicable on the determination date. Recovery will be carried out through the intermediary banks.
In addition, the relevant company's applications for FX conversion support and CBRT-funded loans may be suspended for a period determined by the CBRT, taking into account the amount involved and any repeated violations. The CBRT may also decide to file a criminal complaint where appropriate.
Extension of Sanctions Across the Corporate Group
The Amending Communiqué defines "control of a company" as directly or indirectly holding at least 50% of a company's shares or voting rights, or possessing the right to appoint at least 50% of the members of its board of directors.
Until the relevant recovery amount has been paid in full, the sanctions will also extend to:
companies controlled by the breaching company;
companies controlling the breaching company; and
other companies controlled by the same natural or legal persons.
Accordingly, a compliance failure affecting a single group company may also restrict the access of other companies within the same corporate group to the CBRT's support scheme and credit facilities. This amendment highlights the importance of implementing centralised compliance controls at group level.
Obligations of Intermediary Banks
Intermediary banks are required to notify the CBRT of suspicious transactions relating to the support scheme and to take all necessary measures to transfer to the CBRT, within one month, any amounts determined by the CBRT.
Should the relevant amount not be transferred within the prescribed period, the CBRT may recover it directly from the intermediary bank's accounts maintained with the CBRT.
Intermediary banks may also charge commissions for transactions under the scheme, provided that such commissions do not exceed the maximum rate determined by the CBRT.
Review and Audit Regime
The CBRT may require companies to submit specified information and documentation either through the intermediary bank or directly to the CBRT.
Companies failing to provide the requested documentation will not be entitled to benefit from the support scheme. Where the relevant foreign currency has already been sold, the transaction will remain irrevocable.
The CBRT may review companies on the basis of submitted information or information obtained from other sources and may conduct the review itself or through the intermediary bank. No support payments will be made while the review remains ongoing.
If the review identifies improper use, false declarations or misuse of the support scheme, the support application will be rejected and the applicable recovery and sanction mechanisms will apply. If no irregularity is identified, the support application will proceed upon completion of the review.
Transitional Provisions and Entry into Force
The duration of the support scheme has been extended from 31 July 2026 to 31 January 2027.
However, only the provision extending the duration of the scheme entered into force on 1 August 2026. The remaining amendments will become effective on 1 October 2026.
The former provisions will continue to apply to breaches of undertakings not to purchase foreign currency given before the Amending Communiqué entered into force.
Assessment and Conclusion
Although the Amending Communiqué preserves the existing 2% FX conversion support, it introduces a significantly more robust compliance framework centred on company-specific financial indicators, foreign exchange position ratios, control relationships and enhanced documentary review.
In particular, the extension of sanctions across corporate groups, the recovery mechanism based on exchange rate differences and the CBRT's highest overnight lending rate, and the potential restrictions on access to CBRT-funded credit facilities mean that applications can no longer be assessed solely at the level of the individual applicant company.
Companies intending to benefit from the support scheme should therefore verify, prior to submission, their foreign exchange position ratios, applicable company-specific limits, documentation evidencing the foreign source of the relevant foreign currency and intra-group control structures. They should also ensure that declarations and supporting documentation submitted to intermediary banks are maintained within a robust and auditable compliance framework.
Should you have any questions regarding the matters discussed above, please feel free to contact us.
