KIYI TESİSLERİNE İLİŞKİN YEŞİL LİMAN SERTİFİKASI REJİMİNDE DEĞİŞİKLİKLER YAYIMLANMIŞTIR

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan “Kıyı Tesislerine Yeşil Liman Sertifikası Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” (“Değişik Yönetmelik”), 24 Mart 2026 tarihli ve 33203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Değişik Yönetmelik ile Yeşil Liman Sertifikası rejimi kapsamında kapsam, zorunluluk halleri, yaptırım mekanizması ve teknik yükümlülükler yeniden düzenlenmiştir.

1.   Kapsam ve Tanımlar

Yönetmeliğin kapsamı, yalnızca Yeşil Liman Sertifikası almak isteyen kıyı tesisleri ile sınırlı olmaktan çıkarılmış; Yeşil Liman Sertifikası almak zorunda olan kıyı tesislerini de kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

“Kıyı tesisi” tanımı ise Kıyı Kanunu kapsamında doldurma ve kurutma yoluyla kazanılan alanlar üzerindeki liman, iskele ve benzeri tesisleri kapsayacak şekilde yeniden tanımlanmıştır.

2.     Yeşil Liman Sertifikası Alma Zorunluluğu

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 1 ile belirli kıyı tesisleri bakımından Yeşil Liman Sertifikası alma zorunluluğu getirilmiştir.

Bu kapsamda;

-        ISPS Kodu kapsamına giren yeni inşa edilecek kıyı tesisleri ile

-        Mevcut olup toplam alanının %25’inden fazla genişletilecek kıyı tesisleri

Yeşil Liman Sertifikası almak zorundadır.

Bu tesisler bakımından;

-        İmar planı notlarında “Yeşil Liman Sertifikası başvurusu yapılacaktır” ibaresinin yer alması zorunlu hale getirilmiş,

-        Sertifika alınmadan kıyı tesisi işletme izin belgesi düzenlenmemesi veya genişletilen alanın izin kapsamına alınmaması öngörülmüştür.

Ayrıca;

-        Yıllık ortalama 100 ve üzeri kruvaziyer gemi yanaşan kıyı tesisleri için 31 Aralık 2028,

-        Yıllık ortalama 100.000 TEU ve üzeri konteyner elleçlenen kıyı tesisleri için 31 Aralık 2030

itibarıyla Yeşil Liman Sertifikası alma zorunluluğu getirilmiştir.

3.     Başvuru ve İstisna Rejimi

Zorunluluk kapsamındaki kıyı tesisleri;

-        Yeni tesisler bakımından tamamlanmayı takiben en geç bir ay içinde,

-        Kapasite kriterine giren tesisler bakımından zorunluluk tarihinden en az üç ay önce

Yeşil Liman Sertifikası başvurusunda bulunmakla yükümlüdür.

Kıyı tesisinin Yeşil Liman kriterlerine uyamamasının işletmeden kaynaklanmadığının belgelendirilmesi halinde, İdare tarafından en fazla bir yıl süreli ve bir defaya mahsus yenilenebilir istisna belgesi düzenlenebilecektir.

4.     İdari Para Cezası

Yönetmeliğin 11. maddesine eklenen hüküm uyarınca; Yeşil Liman Sertifikası alma zorunluluğuna rağmen başvuru yapılmaması veya başvurunun reddedilmesi halinde, zorunluluğun başladığı tarihten itibaren kıyı tesisine yanaşan her bir gemi için, geminin tesiste bulunduğu her saat başına 5.000 TL idari para cezası uygulanır. Bir saatten kısa süreler bir saate tamamlanır.

Uygulanacak idari para cezası;

-        15.259 TL’den az,

-        605.279 TL’den fazla olamayacak olup

her yıl yeniden değerleme oranında artırılacaktır.

5.     Teknik ve Çevresel Yükümlülükler

Değişik Yönetmelik’in Ek-4’ünde yapılan değişiklikler ile kıyı tesislerine ilişkin teknik ve çevresel yükümlülükler artırılmıştır.

Bu kapsamda;

-        ISPS kapsamındaki kıyı tesislerinin gemilere hizmet vermek üzere elektrik bağlantı sistemlerinin TS IEC/IEEE 80005 standardına uygun olması zorunlu hale getirilmiştir.

-        Kıyı tesisleri adına hatıra ormanı oluşturulması veya en az 5.000 ağaçlık ağaçlandırma projeleri gerçekleştirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

-        Deniz yüzeyi temizliği faaliyetlerinin;

o   planlı şekilde yürütülmesi,

o   ekipman envanteri oluşturulması,

o   düzenli raporlama ve kayıt altına alınması

zorunlu hale getirilmiş; ayrıca dere ağızlarında bariyer kullanımı gibi teknik yükümlülükler düzenlenmiştir.

6.     Yürürlükten Kaldırılan Hüküm

Değişik Yönetmelik’in 4. maddesi kapsamında Yönetmelik’in yayımı tarihinden sonra yeni inşa edilecek kıyı tesislerine yönelik hazırlanacak olan Çevresel Etki Değerlendirilmesi Raporlarına yönelik Bakanlık değerlendirmelerinde, Çevresel Etki Değerlendirilmesi Raporları içerisinde Ek-4’te yer alan kriterlerin sağlanacağı taahhüdünün yer alması isteneceğine, yeni kıyı tesislerinin Ek-4’te yer alan kriterleri sağlayarak inşa edilmek zorunluluğuna ve bu hükme uymayan tesislere Bakanlıkça kıyı tesisi işletme izni belgesi ve kıyı tesisi tehlikeli yük uygunluk belgesi düzenlenmeyeceğine dair hüküm içeren Yönetmelik’in 12. maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

7.     Yürürlük ve Yürütme

Hükümlerinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı tarafından yürütüleceği Değişik Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

8.     Sonuç

Yapılan değişiklikler ile Yeşil Liman Sertifikası uygulaması, belirli kıyı tesisleri bakımından zorunlu hale getirilmiş, uyumsuzluk halinde doğrudan idari yaptırıma bağlanmış ve teknik/çevresel standartlar önemli ölçüde sıkılaştırılmıştır.

Bu düzenlemeler, özellikle büyük ölçekli liman işletmeleri ve kapasite artışı planlayan kıyı tesisleri bakımından önemli operasyonel ve finansal yükümlülükler doğurması mümkün olabilecektir.

Konuya ilişkin herhangi bir sorunuz olması halinde her zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.