ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK HAKKINDA BİLGİ NOTU

05.03.2026 tarihli ve 33187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde (“Yönetmelik”) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”) ile Çevresel Etki Değerlendirmesi (“ÇED”) Yönetmeliği’nde çeşitli değişiklikler yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler incelendiğinde, değişikliklerin ÇED sisteminin temel yapısında köklü bir değişiklik meydana getirmediği; bazı tanımların güncellendiği, bazı yeni kavramların eklendiği, süreçlere ilişkin sürelerin netleştirildiği ve bazı usul hükümlerinin detaylandırıldığı görülmektedir.

Tanımlar ve Karar Terminolojisinde Yapılan Değişiklikler

Değişiklik Yönetmeliği ile ÇED sürecine ilişkin karar terminolojisinde ve bazı tanımlarda düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, Yönetmelik’in tanımlar maddesinde yer alan “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir Kararı” tanımı kaldırılmış ve yerine “Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu Hazırlanmalıdır Kararı” tanımı getirilmiştir. Buna paralel olarak Yönetmelik’in çeşitli maddelerinde yer alan “ÇED Gereklidir” ibareleri de “ÇED Raporu Hazırlanmalıdır” şeklinde değiştirilmiştir.

Bunun yanı sıra “ÇED Gerekli Değildir” kararına ilişkin tanım Yönetmelik metninden çıkarılmıştır. Yönetmelik’in Ek-2 kapsamında yer alan ve çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler bakımından, proje tanıtım dosyasının incelenmesi sonucunda verilen kararların “ÇED Olumlu” kararı kapsamında değerlendirilmesi yönünde bir düzenleme yapılmıştır. Bu doğrultuda Yönetmelikteki karar sistemi “ÇED Olumlu”, “ÇED Olumsuz” ve “ÇED Raporu Hazırlanmalıdır” kararları üzerinden yeniden yapılandırılmıştır.

Aynı zamanda, Değişiklik Yönetmeliği ile Yönetmelik'in tanımlar maddesine bazı yeni kavramlar da eklenmiştir. Bu kapsamda;

• Muaf: Niteliği veya kazanılmış hakları nedeniyle Yönetmelik hükümleri uygulanmayan projeleri ifade etmek üzere tanımlanmıştır.

• Özel işleme tabi atık: Atık elektrikli ve elektronik eşyalar, atık pil ve akümülatörler, ömrünü tamamlamış araçlar, ömrünü tamamlamış lastikler, atık yağlar ve bitkisel atık yağları gibi özel yönetim gerektiren atıkları ifade etmek üzere tanıma eklenmiştir.

• Proje revizyon başvuru bedeli: ÇED Olumlu kararı alınmış projelerde, kapasite artışı olmaksızın proje alanı içinde yapılacak alansal revizyon başvurularında ödenmesi gereken bedel olarak tanımlanmıştır.

Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımına İlişkin Yapılan Değişiklikler

Halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımına ilişkin duyuru ve anons usullerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre toplantının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (“Bakanlık”) ve il müdürlüğü internet sayfalarında ilan edilmesi öngörülmüş; ayrıca projeden etkilenmesi muhtemel yerlerde askı ilan veya anons gibi yöntemlerle halka duyuru yapılması düzenlenmiştir.

Bunun yanı sıra toplantıya proje sahibi veya yetkili temsilcisi ile Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların katılmaması halinde toplantının bir defaya mahsus erteleneceği, ikinci toplantıya da katılım sağlanmaması durumunda ise ÇED sürecinin sonlandırılacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca proje yeri inceleme ve toplantı tutanaklarının Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sistemine yüklenmesi öngörülmüştür.

ÇED Raporu Özel Formatına ve Sürelerine İlişkin Yapılan Değişiklikler

ÇED raporu özel formatının belirlenmesi ve ÇED raporunun hazırlanmasına ilişkin süreler yeniden düzenlenmiştir. Buna göre ÇED raporu özel formatının, komisyon üyelerine bildirilen son görüş verme tarihinden itibaren 30 takvim günü içerisinde Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sistemine yüklenmesi öngörülmüştür. Önceki düzenlemede “1 ay” olarak ifade edilen süre, yapılan değişiklikle “30 takvim günü” olarak belirlenmiştir.

Ayrıca özel format bedelinin belirlenen süre içerisinde yatırılmaması halinde ÇED sürecinin sonlandırılacağı hükmü korunmuş; bununla birlikte format bedelinin yatırıldığına ilişkin dekontun Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sistemine yüklenmesinin ardından Bakanlık tarafından yedi iş günü içerisinde özel formatın verilmesi düzenlenmiştir.

Bunun yanında, özel formatın verilmesinden itibaren ÇED raporunun bir yıl içerisinde Bakanlığa sunulması zorunlu tutulmuş; önceki düzenlemede öngörülen 6 aylık ek süre yerine, talep edilmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere en fazla 180 takvim günü ek süre verilebileceği hükme bağlanmıştır.

ÇED Raporunun Bakanlığa Sunulmasına İlişkin Yapılan Değişiklikler

Komisyon tarafından incelenerek son şekli verilen ÇED raporunun Bakanlığa sunulmasına ilişkin usul de yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, komisyon toplantılarının sona ermesini takiben ÇED raporunun 10 takvim günü içerisinde Bakanlığa sunulması gerekmekte olup, söz konusu süre içinde raporun sunulmaması halinde ÇED sürecinin sonlandırılacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca sunulan raporda eksiklik tespit edilmesi halinde raporun iade edileceği ve eksikliklerin 60 takvim günü içerisinde tamamlanması gerektiği düzenlenmiştir. Önceki düzenlemede 90 takvim günü olarak öngörülen bu süre yapılan değişiklik ile 60 takvim gününe düşürülmüştür. Belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi halinde ise ÇED sürecinin sonlandırılacağı hükmü korunmuştur.

Proje Sahibi Değişikliği, Proje Devri ve Ünvan Değişikliğine İlişkin Yapılan Değişiklikler

Değişiklik Yönetmeliği ile proje sahibinin değişmesi, projenin devri veya proje sahibinin ünvanının değişmesi durumlarına ilişkin hükümler yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, proje sahibinin herhangi bir nedenle değişmesi halinde, projeyi devralan yeni proje sahibinin devre ilişkin bilgi ve belgeleri, nihai ÇED raporu veya proje tanıtım dosyasına ilişkin taahhütnameyi ve yetkililere ait imza sirkülerini 90 takvim günü içerisinde ilgili il müdürlüğüne sunması zorunlu tutulmuştur. Önceki düzenlemede bu süre 6 ay olarak öngörülmekteydi.

Ayrıca yapılan düzenleme ile proje sahibinin ünvanının değişmesi halinde de ilgili bilgi ve belgelerin, yeni ünvan kapsamında düzenlenen taahhütname ve yetkiliye ait imza sirküleri ile birlikte 90 takvim günü içerisinde il müdürlüğüne sunulması gerektiği açıkça düzenlenmiştir.

Olağanüstü Durumlar ve Özel Nitelikli Projelere İlişkin Yapılan Değişiklikler

Değişiklik Yönetmeliği ile bazı projeler bakımından ÇED sürecinin uygulanma yönteminin Bakanlık tarafından belirlenebilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, kuraklık nedeniyle hayata geçirilmesi planlanan projeler de ÇED sürecinin yönteminin Bakanlık tarafından belirleneceği projeler arasına dahil edilmiştir.

Ayrıca bazı turizm yatırımları bakımından da benzer bir düzenleme getirilmiştir. Buna göre, onaylı planlarda kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi, turizm merkezi veya turizm tesis alanı olarak belirlenen alanlarda gerçekleştirilecek projeler ile belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kentsel yapı yoğunluğu yüksek il veya ilçe merkezlerinde bulunan mevcut turizm tesisleri ve bu tesislerde yapılacak kapasite artışlarına ilişkin projeler bakımından ÇED sürecinin uygulanma yönteminin Bakanlık tarafından belirlenmesi öngörülmüştür.

Bunun yanı sıra, ÇED Olumlu kararı verilmiş projelerde kapasite artışı olmaksızın proje alanı içerisinde yapılacak alansal revizyonlar için proje revizyon başvuru bedeli ödenmesine ilişkin düzenleme getirilmiş ve bu tür başvuruların ÇED sürecine ilişkin yönteminin de Bakanlık tarafından belirlenebileceği hükme bağlanmıştır.

Geçiş Hükmü

Yapılan değişiklikle, 19 Temmuz 2025 tarihinden önce Yönetmelik’in Ek-2 listesi kapsamında değerlendirilerek “gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğine” ilişkin karar verilmiş ve geçerliliği devam eden projelerin hukuki statüsü de düzenlenmiştir. Buna göre söz konusu projeler bakımından “ÇED Olumlu” kararına bağlanan hükümlerin uygulanacağı öngörülmüştür.

Yönetmelik Eklerine İlişkin Yapılan Değişiklikler

Değişiklik Yönetmeliği ile Yönetmelik’in Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan faaliyet türleri ve eşik değerlere ilişkin çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda Ek-1 listesinde özellikle ulaştırma ve altyapı projeleri bakımından bazı faaliyet türleri yeniden düzenlenmiştir. Demiryolu hatları, havaalanı ve havalimanı projeleri ile erişme kontrollü karayollarında belirli uzunluk ve kapasite artışlarını içeren projeler Ek-1 kapsamında sayılmıştır. Ayrıca mevcut demiryolu güzergâhı korunarak hat sayısının artırılmasına yönelik belirli büyüklükteki projeler de Ek-1 kapsamına dahil edilmiştir. Denizcilik ve liman faaliyetleri bakımından ticari amaçlı liman, iskele, rıhtım ve benzeri tesisler ile belirli büyüklükteki yat ve tekne imalatı, bakım ve onarım tesisleri ile büyük ölçekli dip tarama projeleri Ek-1 kapsamında düzenlenmiştir. Aynı zamanda enerji projeleri bakımından ise arazi tipi güneş enerji santralleri için belirlenen eşik değerler ile yüzer güneş enerji santrali projeleri Ek-2 listesine dahil edilmiş; ayrıca rüzgâr enerji santrallerine ilişkin eşik değerler yeniden düzenlenmiştir.

Yürürlük Tarihi

Hükümleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Değişiklik Yönetmeliği yayımlandığı gün itibariyle yürülüğe girmiştir.

Konuya ilişkin herhangi bir sorunuz olması halinde her zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Saygılarımızla