KRİPTO VARLIK İŞLEM VERGİSİ VE KRİPTO VARLIKLARDAN ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ
Bilindiği üzere kripto varlıklara ilişkin ilk kapsamlı düzenleme 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılmış; söz konusu Kanun 2/7/2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikler sonucunda kripto varlık hizmet sağlayıcılar Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenleme ve denetimine tabi tutulmuş; faaliyet esasları, saklama yükümlülükleri ve denetim mekanizmaları belirlenmiştir.
Ancak, yatırımcıların elde ettiği kazançların hangi vergisel sistematik içinde değerlendirileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum, kripto varlıklardan elde edilen kazançların Gelir Vergisi Kanunu kapsamında değer artış kazancı mı, arızi kazanç mı yoksa ticari kazanç mı sayılacağı hususunda uygulamada tereddütlere yol açmıştır.
Son olarak 02.03.2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (“Kanun Teklifi”) ile söz konusu belirsizliğin giderilmesi ve kripto varlıkların vergilendirilmesine ilişkin açık bir yasal çerçeve oluşturulması amaçlanmaktadır.
Bu bilgi notu kapsamında, Kanun Teklifi ile kripto varlık yatırımcılarının vergilendirilmesine ilişkin öngörülen düzenlemeler ele alınmaktadır.
Kripto Varlık İşlem Vergisi İhdas Edilmesi
Kanun Teklifi ile 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’na “Kripto Varlık İşlem Vergisi” başlıklı bir hüküm ilave edilmesi önerilmektedir. Anılan hüküm uyarınca, hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya aracılık edilen kripto varlık satış veya transferi işlemleri kripto varlık işlem vergisine tabi tutulmaktadır.
Önerilen düzenleme uyarınca, her bir kripto varlık satış ve transferi işlemi üzerinden satış tutarı yahut transfer edildiği tarihteki rayiç bedel üzerinden hesaplanacak onbinde 3 oranında kripto varlık işlem vergisi, hizmet sağlayıcılar tarafından aylık olarak beyan edilerek ödenecektir.
Kripto Varlıklardan Elde Edilen Kazancın Vergilendirilmesi
Kripto Varlık Kazancının Niteliği
Teklif’in 3. maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesine yapılan ekleme ile kripto varlıklardan elde edilen kazanç gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilmiştir.
Teklif’in 4. maddesinde ise, kripto varlıkların dağınık defter teknolojisi kullanılarak oluşturulan ve değer veya hak ifade eden gayrimaddi varlık niteliğinde olduğu gerekçesiyle elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artış kazancı olarak vergilendirilmesi düzenlenmiştir.
Kripto Varlık Kazancının Vergilendirilmesi
Teklif’in 5. maddesi ile elde edilen kazancın vergilendirilmesi için ikili bir ayrım öngörülmektedir. 6362 sayılı Kanuna tabi Kripto Varlık Hizmet sağlayıcıları aracılığıyla elde edilen kazanç için tevkifat usulü bu platformlar dışından elde edilen kazançlar için beyan usulü öngörülmüştür.
Buna göre kripto varlık hizmet sağlayıcıları (6362 sayılı Kanuna tabi platformlar) tarafından, kripto varlıklardan elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden %10 oranında tevkifat yapılması önerilmektedir. Teklif düzenlemesi ile;
Gelir sahibinin mükellefiyet türünün yahut mükellef olup olmamasının tevkifatı değiştirmeyeceği,
Aynı türden birden fazla kripto varlık alımı olması ve bunların bir kısmının satışı halinde kazanç tutarı belirlenirken ilk giren ilk çıkar yönteminin uygulanacağı,
Aynı türden kripto varlık alım satımından doğan zararın takvim yılını aşmamak kaydıyla ilerleyen dönemde matrahtan mahsup edilebileceği,
Alış ve satış nedeniyle ödenen komisyon ile 1. madde ile önerilen kripto varlık işlem vergisinin de tevkifat matrahına dahil olduğu,
İlgili tevkifatın gerçek kişiler ve dar mükellef için nihai vergilendirme olduğu,
Ticari faaliyet kapsamında elde edilmesi halinde kazancın tespitinde dikkate alınacağı ancak tevkif suretiyle ödenen vergilerin ilgili yıl verilecek gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden mahsup edilebileceği
belirtilmiştir.
Kripto Varlık Hizmet sağlayıcıları (6362 sayılı Kanuna tabi platformlar) dışında gerçekleştirilen kripto varlık işlemlerinden elde edilen kazancın ise yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi öngörülmektedir.
Madde gerekçesinde, söz konusu düzenleme ile vergi güvenliğinin sağlanması ve kayıt dışı kazançların önlenmesinin amaçlandığı ifade edilmektedir.
Kripto Varlık Alım Satımında KDV İstisnası
Teklif’in 7. maddesi ile KDV Kanunu’nun KDV’den istisna mal ve hizmet teslimlerini düzenleyen 17. maddesinin “diğer istisnalar” başlığı altına, kripto varlık işlem vergisi kapsamına giren kripto varlıkların tesliminin KDV’den istisna olduğu yönünde hüküm ilave edilmesi önerilmektedir.
Yürürlük
Teklifin 18. maddesi uyarınca, kripto varlık düzenlemelerinin ilgili Teklifin kanunlaşmasını müteakip yayımını izleyen ikinci ayın başında yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir. Bu süre, özellikle hizmet sağlayıcıların teknik altyapı ve raporlama sistemlerini uyarlamaları bakımından geçiş dönemi niteliği taşımaktadır
Konuyla ilgili herhangi bir sorunuz olması halinde bizimle temasa geçebilirsiniz.
Saygılarımızla
