7589 SAYILI KANUN İLE CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA YAPILAN ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER HAKKINDA BİLGİ NOTU

16 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (“CMK”) ceza muhakemesi uygulamasını doğrudan etkileyen önemli değişiklikler yapılmıştır.

Değişiklikler; biyolojik inceleme sonuçlarının kaydedilmesi, saklanması ve imhasına ilişkin sistemin yeniden düzenlenmesini, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun kapsamlı biçimde yapılandırılmasını, kaçak sanık hakkında verilebilecek kararların sınırlarının belirlenmesini ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın itiraz yetkisinin genişletilmesini içermektedir.

Aşağıda Kanun ile Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan başlıca değişiklikler, uygulamadaki muhtemel sonuçlarıyla birlikte özetlenmektedir.

Biyolojik İnceleme Sonuçlarının Kaydedilmesi, Kullanılması ve İmhasına İlişkin Sistem Yeniden Düzenlendi

CMK’nın 80. maddesinde yapılan değişiklikle, şüpheli, sanık veya diğer kişilere ait biyolojik örnekler üzerinde gerçekleştirilen incelemelerin sonuçlarının kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilmesi öngörülmüştür. İnceleme sonucunun bir örneği ayrıca soruşturma veya kovuşturma dosyasında delil olarak saklanacaktır.

Sistemde ve dosyada saklanan bilgiler; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddedilmesi veya beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hallerinde derhal imha edilecektir. Diğer hallerde ise bilgiler, mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra Cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecek ve bu işlem tutanağa bağlanacaktır.

Sisteme bilgisi kaydedilen kişiye, saklamayı gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması halinde, süre dolmadan hakim veya mahkemeden verilerinin silinmesini talep etme hakkı tanınmıştır.

Kaydedilen bilgiler, devam eden bir soruşturma veya kovuşturmada maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hakim veya Cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecektir. Mahkeme ve hakim kararlarına karşı itiraz yolu açık olup, Cumhuriyet savcısının kararına karşı sulh ceza hakimliğine başvurulabilecektir. Sistemin işleyişine ilişkin ayrıntılar Adalet Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir.

Düzenleme, biyolojik inceleme sonuçlarının ceza muhakemesinde yeniden kullanılmasına imkan tanırken, verilerin anonimleştirilmesi, silinmesinin talep edilebilmesi ve belirli imha sürelerine bağlanması suretiyle kişisel verilerin korunmasına yönelik güvenceleri de güçlendirmektedir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB”) Rejimi Kapsamlı Biçimde Yeniden Düzenlendi

Söz konusu düzenleme, 31.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 10.07.2025 tarihli ve E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK’nın 231. maddesinin HAGB kurumuna ilişkin hükümlerini iptal etmesi üzerine ortaya çıkan hukuki boşluğun giderilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda HAGB kurumu, Anayasa Mahkemesi’nin özellikle temel hakların korunması, mağdur bakımından etkili giderim ve cezasızlığın önlenmesine ilişkin değerlendirmeleri dikkate alınarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu doğrultuda CMK’nın 231. maddesinin HAGB’ye ilişkin 5. ila 14. fıkraları yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, sanık hakkında hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması halinde mahkeme HAGB kararı verebilecektir. Müsadereye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, açıklanması geri bırakılan hüküm sanık hakkında hukuki sonuç doğurmayacaktır.

HAGB kararı verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, mahkemece yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaate varılması ve suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme ya da tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekmektedir. Zararın derhal karşılanamaması halinde, denetim süresi içinde aylık taksitlerle tamamen giderilmesi şartıyla HAGB kararı da verilebilecektir.

Mahkum olunan hapis cezası ise ertelenemeyecek ve kısa süreli olsa dahi seçenek yaptırımlara çevrilemeyecektir. HAGB kararı verilen sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak; bu süre içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle yeniden HAGB kararı verilemeyecektir. Mahkeme, 1 yılı aşmamak üzere eğitim programına devam, gözetim altında çalışma, belirli yerlere gitmeme veya uygun göreceği diğer yükümlülükleri denetimli serbestlik tedbiri olarak belirleyebilecektir. Denetim süresince dava zamanaşımı duracaktır.

Denetim süresi içinde kasıtlı olarak yeni bir suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uyulması halinde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilecektir. Kasıtlı olarak yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması halinde ise mahkeme hükmü açıklayacaktır. Bununla birlikte mahkeme, yükümlülüğünü yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar olan kısmının infaz edilmemesine, hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilecektir.

HAGB kararlarına karşı, CMK’nın 272. maddesinin 3. fıkrasındaki istisnalar saklı kalmak üzere, istinaf yoluna başvurulabilecektir. Bölge adliye mahkemesince verilen kararlar bakımından temyiz hükümleri uygulanacak; HAGB kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi halinde de temyiz yolu açık olacaktır. Kanun yolu incelemesinde hem karar hem de kurulan hüküm usul ve esas yönünden denetlenecektir.

HAGB kararları bu kararlara özgü bir sisteme kaydedilecek ve kayıtlar yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim ya da mahkeme tarafından istenmesi halinde kullanılabilecektir.

HAGB hükümleri; işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda uygulanmayacaktır. Bu istisna, kötü muamele niteliğindeki kamu görevlisi suçları bakımından HAGB imkanını açık biçimde ortadan kaldırmaktadır.

Yeni düzenleme, HAGB kararlarını dar kapsamlı bir itiraz incelemesinden çıkararak hükmün usul ve esas yönünden kanun yolu denetimine açmakta; aynı zamanda uygulanma koşullarını, denetim rejimini ve ihlal halindeki sonuçları tek bir sistem içinde ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.

Kaçak Sanık Hakkında Verilebilecek Kararların Sınırları Yeniden Belirlendi

CMK’nın 247. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılmasına devam edilebilecektir. Ancak daha önce sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkumiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecektir.

Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde sanık veya müdafii, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecektir.

Düzenleme, kaçak sanık nedeniyle yargılamanın bütünüyle sonuçsuz kalmasını önlerken, sorgusu yapılmamış kişi hakkında mahkumiyet hükmü kurulmasını engelleyerek savunma hakkını korumaktadır. Güvenlik tedbirleri bakımından tanınan yargılamanın yenilenmesi imkanı da sanığın sonradan yargılamaya katılması halinde etkili savunma yapabilmesini güvence altına almaktadır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi Genişletildi

CMK’nın 308. maddesinde yapılan değişiklikle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın, yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışında Yargıtay ceza dairelerinin tüm kararlarına karşı Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilmesi öngörülmüştür.

İtiraz, dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde resen veya istem üzerine yapılabilecektir. Sanık lehine yapılacak itirazlarda süre aranmayacaktır.

İtiraz talebinde bulunabilecek kişiler; sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı bulunanlar, katılan, katılma talebi henüz karara bağlanmamış kişiler ve katılan sıfatını alabilecek şekilde suçtan zarar görenler olarak belirlenmiştir.

Değişiklik, Başsavcılık itirazının kapsamını ceza dairelerinin daha geniş bir karar grubu bakımından kullanılabilir hale getirmekte ve yalnızca sanık değil, katılan ile suçtan zarar gören tarafın da bu olağanüstü kanun yolunun işletilmesini talep edebilmesine imkan tanımaktadır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisine İlişkin Geçiş Hükmü Getirildi

Kanunun Geçici 1. maddesi uyarınca, CMK’nın 308. maddesinde yapılan değişiklik yalnızca Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na teslim edilen dosyalar hakkında uygulanacaktır.

Yürürlük tarihinden önce teslim edilmiş dosyalarda ise önceki düzenlemenin uygulanmasına devam edilecektir. Bu nedenle yeni itiraz rejiminin uygulanıp uygulanmayacağı belirlenirken dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na teslim tarihi esas alınacaktır.

Değerlendirme ve Sonuç

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikler, bir yandan ceza muhakemesinin etkinliğini ve kanun yolu denetimini güçlendirirken diğer yandan kişisel verilerin korunması ve savunma hakkına ilişkin güvenceleri yeniden yapılandırmaktadır.

HAGB kurumunun koşulları, denetim süreci, ihlal sonuçları ve kanun yolu rejiminin ayrıntılı biçimde düzenlenmesi, uygulamada uzun süredir tartışılan pek çok hususu normatif çerçeveye kavuşturmaktadır. HAGB kararının ve hükmün hem usul hem esas yönünden istinaf ve belirli hallerde temyiz incelemesine açılması, bu kurum bakımından daha kapsamlı bir yargısal denetim sağlayacaktır.

Biyolojik inceleme sonuçlarının özel bir sistemde saklanması ve gerektiğinde başka soruşturma veya kovuşturmalarda kullanılabilmesi, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından önemli olmakla birlikte, uygulamada veri güvenliği, erişim yetkileri ve silme taleplerine ilişkin usullerin çıkarılacak yönetmelikle ayrıntılı biçimde düzenlenmesi önem taşıyacaktır.

Kaçak sanık yargılaması ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın itiraz yetkisine ilişkin değişiklikler ise yargılamanın sonuçlandırılması ile savunma ve kanun yolu hakları arasında yeni bir denge kurmaktadır. Özellikle devam eden dosyalarda yeni hükümlerin uygulanabilirliği değerlendirilirken ilgili geçiş hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Konuya ilişkin herhangi bir sorunuz olması halinde her zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.

SIGNIFICANT AMENDMENTS TO THE CRIMINAL PROCEDURE CODE INTRODUCED BY LAW NO. 7589

Law No. 7589 on Amendments to Certain Laws for the Effective and Efficient Functioning of the Judiciary (the "Law"), adopted on 16 July 2026, introduced significant amendments to the Criminal Procedure Code No. 5271 (the "CPC") that directly affect criminal procedure practice.

The amendments include the restructuring of the system governing the recording, retention and destruction of biological examination results, a comprehensive revision of the regime for the deferment of the announcement of the verdict, the determination of the limits of decisions that may be rendered in respect of a fugitive accused, and the expansion of the objection authority of the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation.

The principal amendments introduced by the Law to the Criminal Procedure Code are summarised below, together with their potential practical implications.

The System Governing the Recording, Use and Destruction of Biological Examination Results Has Been Restructured

Pursuant to the amendment to Article 80 of the CPC, the results of examinations conducted on biological samples belonging to suspects, accused persons or other individuals will be recorded in a dedicated system after being stripped of identifying information. A copy of the examination result will also be retained as evidence in the investigation or prosecution file.

The information retained in the system and the case file will be destroyed immediately upon the expiry of the period for objecting to a decision not to prosecute, the dismissal of such objection, or the finalisation of an acquittal or a decision that there is no ground for imposing a sentence. In all other cases, the information will be destroyed in the presence of the public prosecutor 20 years after the court judgment becomes final, and the destruction process will be documented in an official record.

A person whose information has been recorded in the system may request the judge or court to delete the data before the expiry of the retention period where the purpose requiring retention has ceased to exist or where there is a justified reason.

The recorded information may be used, by decision of a court, judge or public prosecutor, for the purpose of establishing the material truth in an ongoing investigation or prosecution. Decisions of courts and judges may be challenged by objection, while decisions of public prosecutors may be challenged before the criminal judgeship of peace. The operational details of the system will be set out in a regulation to be issued jointly by the Ministry of Justice and the Ministry of Interior.

While the amendment allows biological examination results to be reused in criminal proceedings, it also strengthens safeguards for the protection of personal data by requiring anonymisation, allowing requests for deletion and establishing specific destruction periods.

The Regime for the Deferment of the Announcement of the Verdict Has Been Comprehensively Revised

The said regulation was made to eliminate the legal gap that emerged after the Constitutional Court, in the Official Gazette dated 31.12.2025 and numbered E.2024/98, K.2025/149, annulled the provisions of Article 231 of the CMK regarding the DAV institution. In this context, the DAV institution has been restructured in light of the Constitutional Court's evaluations, especially regarding the protection of fundamental rights, the effective remedy for the victim, and the prevention of impunity. In this regard, paragraphs 5 to 14 of Article 231 of the CPC concerning the deferment of the announcement of the verdict ("HAGB") have been revised. Accordingly, where the sentence imposed on the accused is imprisonment for 2 years or less or a judicial fine, the court may issue an HAGB decision. Without prejudice to the provisions on confiscation, the deferred verdict will not produce legal consequences for the accused.

An HAGB decision may be issued only if the accused has not previously been convicted of an intentional offense, the court concludes that the accused is unlikely to reoffend, and the loss suffered by the victim or the public as a result of the offense is fully remedied through restitution, restoration to the pre-offense position, or compensation. Where the loss cannot be remedied immediately, an HAGB decision may also be issued on the condition that the loss is fully remedied in monthly instalments during the supervision period.

The custodial sentence contained in the deferred verdict may not be suspended or converted into alternative sanctions, even if it is of short duration. The accused will be subject to supervision for 5 years, during which no further HAGB decision may be issued in respect of that person for an intentional offence. For a period not exceeding 1 year, the court may impose probation measures such as participation in an educational programme, employment under supervision, prohibition from visiting certain places or other obligations it deems appropriate. The limitation period for the criminal proceedings will be suspended during the supervision period.

If no new intentional offence is committed and the obligations are complied with during the supervision period, the deferred verdict will be set aside and the case will be dismissed. If a new intentional offence is committed or the obligations are breached, the court will announce the verdict. Nevertheless, after assessing the circumstances of an accused who was unable to fulfil the relevant obligation, the court may render a new conviction judgment by deciding that up to one half of the sentence will not be executed, suspending the custodial sentence or converting it into alternative sanctions.

Subject to the exceptions set out in the third paragraph of Article 272 of the CPC, HAGB decisions may be appealed before the regional court of appeal. The cassation provisions will apply to decisions rendered by regional courts of appeal; cassation will also be available where an HAGB decision is issued by a regional court of appeal or the Court of Cassation acting as a court of first instance. The appellate review will cover both the HAGB decision and the underlying verdict as to procedure and merits.

HAGB decisions will be recorded in a system dedicated to such decisions, and the records may be used only where requested by a public prosecutor, judge or court in connection with an investigation or prosecution.

The HAGB provisions will not apply to the offenses of torture and torment or to offenses committed by public officials by reason of their duties that may constitute ill-treatment within the scope of Article 17 of the Constitution. This exception expressly removes the availability of HAGB for offences committed by public officials that amount to ill-treatment.

The new framework removes HAGB decisions from the scope of a narrowly confined objection review and subjects both the decision and the underlying verdict to appellate review as to procedure and merits. It also regulates the conditions for application, the supervision regime and the consequences of breach within a single detailed framework.

The Limits of Decisions That May Be Rendered in Respect of a Fugitive Accused Have Been Redefined

Pursuant to the amendment to Article 247 of the CPC, the prosecution of a fugitive accused may continue. However, where the fugitive accused has not previously been questioned, the court may not render a conviction or a decision that there is no ground for imposing a sentence.

Where a security measure is ordered against a fugitive accused, the accused or defense counsel may request a retrial by stating that the accused wishes to exercise the right of defense.

The amendment prevents proceedings from becoming entirely inconclusive due to the accused's fugitive status, while protecting the right of defense by prohibiting a conviction against a person who has not been questioned. The availability of a retrial in relation to security measures also safeguards the accused's ability to present an effective defense if the accused subsequently participates in the proceedings.

The Objection Authority of the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation Has Been Expanded

Pursuant to the amendment to Article 308 of the CPC, the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation may object before the General Assembly of Criminal Chambers against all decisions of the criminal chambers of the Court of Cassation, except decisions concerning the determination of the competent court and lack of jurisdiction.

The objection may be raised ex officio or upon request within 3 months from the date on which the file is delivered to the Office of the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation. No time limit will apply to objections made in favour of the accused.

Persons entitled to request an objection include the accused or persons entitled to pursue legal remedies on behalf of the accused, the intervening party, persons whose requests to intervene have not yet been determined, and persons harmed by the offense who would be eligible to acquire intervening-party status.

The amendment makes the Chief Public Prosecutor's objection available in respect of a broader category of decisions rendered by the criminal chambers and allows not only the accused, but also the intervening party and persons harmed by the offense, to request the use of this extraordinary legal remedy.

A Transitional Provision Has Been Introduced for the Objection Authority of the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation

Pursuant to Provisional Article 1 of the Law, the amendment to Article 308 of the CPC will apply only to files delivered to the Office of the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation after the Law entered into force.

The previous provision will continue to apply to files delivered before the effective date. Accordingly, the date on which the file was delivered to the Office of the Chief Public Prosecutor will determine whether the new objection regime applies.

Assessment and Conclusion

The amendments to the Criminal Procedure Code strengthen the effectiveness of criminal proceedings and appellate review while restructuring safeguards relating to the protection of personal data and the right of defense.

The detailed regulation of the conditions for HAGB, the supervision process, the consequences of breach and the applicable appellate regime places a number of issues that have long been debated in practice within a clear statutory framework. Subjecting both the HAGB decision and the underlying verdict to appellate review as to procedure and merits, and, in certain circumstances, to cassation review, will provide more comprehensive judicial scrutiny of this mechanism.

The retention of biological examination results in a dedicated system and their potential use in other investigations or prosecutions are important for establishing the material truth. However, the procedures relating to data security, access authorisations and deletion requests will need to be regulated in detail by the secondary legislation to be issued.

The amendments concerning proceedings against fugitive accused persons and the objection authority of the Chief Public Prosecutor at the Court of Cassation establish a new balance between concluding proceedings and safeguarding the rights of defense and access to legal remedies. In particular, the relevant transitional provisions should be considered when assessing the applicability of the new rules to pending files.

Should you have any questions regarding the matters discussed above, please feel free to contact us.